«Όσο πιο πολύ βοηθάς κάποιον, τόσο πιο πιθανό είναι να τον βρεις απέναντί σου». Το παρόν απευθύνεται στον ευεργέτη.
(χρόνος ανάγνωσης: 5 λεπτά)
❃❃❃
Όλοι και όλες έχουμε στο μυαλό μας, λίγο πολύ, μια εμπειρία αχαριστίας. Ίσως έχουμε οι ίδιοι και ίδιες υπάρξει αχάριστοι και αχάριστες, ή απλώς δεν λάβαμε την ευγνωμοσύνη που πιστεύαμε ότι αξίζαμε. Το να μην αναγνωρίζει κάποιος την προσφορά μας δεν είναι απαραίτητα κάτι κακό: κανείς δεν είναι υποχρεωμένος να θεωρεί ορθές ή αξιέπαινες οποιεσδήποτε θυσίες μας, αφενός γιατί δεν είναι υποχρεωμένος να διαθέτει το ψυχικό μεγαλείο που απαιτείται για να νιώσει ευγνώμων, και αφετέρου γιατί η προσφορά είναι ευθύνη αυτού που προσφέρει, ποτέ του αποδέκτη.
Ιδιαίτερη και άξια λόγου περίπτωση είναι εκείνη του ευεργετηθέντος αχάριστου φίλου. Μια ειδική κατηγορία αχαριστίας που έχει ως βάση την ικανότητα του ενός, και την αδυναμία του άλλου. Ο αχάριστος φίλος έχει τη δύναμη και τη πρόσβαση να κάνει το μεγαλύτερο κακό. Το χειρότερο; Το επιδιώκει.
Υπάρχουν άνθρωποι που τρέφονται από τους άλλους. Προσέχουν πολύ με ποιους θα συνευρίσκονται ανά πάσα στιγμή, είναι μανιακοί με το να ανήκουν σε μια παρέα (της οποίας τα μέλη έχουν οι ίδιοι εγκρίνει έπειτα από εξονυχιστικό έλεγχο και κανένα μέλος της δεν δικαιούται να ξεφύγει από αυτή - σε αυτή τη περίπτωση καταδικάζεται ως προδότης) και κάνουν ό, τι μπορούν για να απομυζήσουν τα επιτεύγματα και το φως τους ανά πάσα στιγμή. Προσοχή! Ποτέ κανείς τους δεν θα παραδεχτεί ότι επωφελείται από τους φίλους του. Το αντίθετο: προσπαθούν να προωθούν μια εικόνα ανεξαρτησίας, ενώ στην πραγματικότητα το σύνολο των διαπροσωπικών τους (επιτυχημένων ή αποτυχημένων) σχέσεων εξαρτάται αποκλειστικά από την παρέα τους.
Συνήθως έχουν συγκεκριμένο στόχο: ένα άτομο αρκετά αγαθό που θα πιστέψει ότι μπορεί να δημιουργήσει μια πραγματική αμφίδρομη σχέση, ένα άτομο γεμάτο πίστη και αυτοπεποίθηση. Ένα άτομο πιο ικανό, πιο πετυχημένο (συνήθως και πιο ευπαρουσίαστο) το οποίο όμως έχει τα ανάλογα ψυχικά χαρίσματα, αυτά της προσφοράς και της ανιδιοτέλειας (η ανιδιοτέλεια είναι η τροφή του αχάριστου). Θα προσδεθεί σαν βδέλλα πάνω του, θα γίνει ο καλύτερός του φίλος προκειμένου να νιώθει την ασφάλεια του ανήκειν σε κάποιον που μπορεί να κινεί τα καθημερινά νήματα, χωρίς όμως να φαίνεται, γιατί είναι αρκετά αφελής ώστε να καταλάβει ότι τον χρησιμοποιούν!
Ο αχάριστος θα τρέφεται κάθε δευτερόλεπτο της ύπαρξής του από το μεγαλείο που εκπέμπει μια καθαρή και χωρίς δόλο ψυχή, θα αρπάζει ευκαιρίες, θα εκμεταλλεύεται καταστάσεις και όταν δεν μπορεί, θα φθονεί. Σε μισεί τόσο όσο σε χρειάζεται.
Και αν τυχόν εσύ, ο ευεργέτης, αντιληφθείς κάτι από όλα αυτά και θελήσεις να του μιλήσεις, στο πυρ το εξώτερον!
Και αν απλώς αποχωρήσεις (απαραίτητη διαδικασία της εξέλιξης ενός υγιούς εγκεφάλου) ο ετερόφωτος ευεργετηθείς αχάριστος είναι τόσο χαμένος, τόσο εξοργισμένος που έχασε την πηγή του φωτός του, που θα κάνει ό, τι είναι ανθρωπίνως δυνατόν για να σε μειώσει, ακόμα κι αν δεν μιλάτε πια.
Θα παρακολουθεί σιωπηρά την πορεία σου, θα μελετά από απόσταση αναπνοής τα βήματά σου, αν μπορεί θα αντιγράψει ακόμα και ένα μικρό γραμματάκι του ονόματός σου προκειμένου να φανείς λιγότερο πρωτότυπος, λιγότερο μοναδικός.
‟Ο ευεργετημένος αχάριστος θα βρει τον τρόπο να επωφελείται από σένα ακόμα και αν σας χωρίζουν χιλιόμετρα!
Και προφανώς δεν θα παραδεχτεί ποτέ αυτή τη συμπεριφορά (μετα βίας πείθει, καμιά φορά, τον εαυτό του). Θα βρωμίσει το όνομά σου σε κάθε ευκαιρία, θα αποκαλύψει τα τρωτά σου σημεία και μυστικά, θα κάνει ό, τι μπορεί για να σε κάνει να φανείς αναξιόπιστος ακόμα και σε όσους σε ήξεραν. Η πρώην φιλία σας είναι τρανταχτό επιχείρημα της υποτιθέμενης αξιοπιστίας των λεγομένων του.
Συχνά θα κάνει εσένα να φανείς αχάριστος, ενώ εκείνον θύμα. Θα χρησιμοποιήσει την αποχώρησή σου ως επιχείρημα της ιστορίας που θα δημιουργήσει μέσα από τα τόσα στοιχεία που έχει συλλέξει για σένα, η οποία αναπόφευκτα θα μοιάζει αληθής.
Ο ευεργετημένος αχάριστος σε φθονεί γιατί σε χρειάζεται αλλά σε μισεί γιατί τον κατάλαβες. Μην θυμώνεις λοιπόν, μην εκνευρίζεσαι και μην τον κακολογείς. Δείξε του την κατανόηση που είχε πάντα ανάγκη. Αν είχε την επιλογή να είναι σαν εσένα, θα ήταν. Αφού δεν μπορεί, συμπόνεσέ τον και μην τον αδικείς.
Φαντάσου πόσο τεράστιο πλήγμα είναι σε έναν υπέρμετρο και εύθραυστο εγωισμό, η συνειδητοποίηση ότι ποτέ δεν έκανε τίποτα μόνος του, ότι πάντα βρισκόταν στη σκιά κάποιου, ότι πάντα προσπαθούσε κάποιον να προσπεράσει και κάτι να αποδείξει, ότι ποτέ δεν ασχολήθηκε με τον εαυτό του αλλά μόνο με το τι θα πει ο κόσμος για αυτόν (και για σένα). Φαντάσου πόσο μακρύ είναι το ταξίδι της αυτοβελτίωσης, της πνευματικής, ηθικής και ψυχικής προόδου. Όχι μόνο μην τον κάνεις εχθρό, αλλά αν αντέχεις και δοθεί η ευκαιρία, βοήθησέ τον.
Δεν θα το εκτιμήσει (και μάλλον θα σε μισήσει περισσότερο) αλλά τουλάχιστον θα έχεις προσπαθήσει να σώσεις τα επόμενα θύματά του.
η πίστηκάποιου στον εαυτό του, ότι μπορεί να καταφέρει κάτι
[Βικιλεξικό]
Η εκτίμηση και η ευγνωμοσύνη, που είναι απαραίτητα χαρακτηριστικά στην πορεία της αυτοβελτίωσης, που με τη σειρά της είναι απαραίτητη για κάθε νοήμον ον του πλανήτη, έρχεται μέσα από ένα συγκεκριμένο είδος πληρότητας που σχετίζεται με το «είμαι αρκετός/ή για μένα» (το οποίο δεν σχετίζεται εννοιολογικά με το trendy πλέον κίνημα #loveyourself).
Στην προσπάθειά μας να κατανοήσουμε τους παράγοντες που καθορίζουν πότε έχουμε ή δεν έχουμε αυτοπεποίθηση για κάτι και γιατί, καλούμαστε να συνειδητοποιήσουμε και να αποδεχτούμε ότι άμα αποκτήσουμε πίστη στον εαυτό μας, δηλαδή αυτοπεποίθηση, μπορούμε να καταφέρουμε τα πάντα. Κανείς όμως δεν μας εξήγησε τι πραγματικά σημαίνει «πίστη στον εαυτό» και ποια είναι αυτά τα «πάντα» που μπορούμε να καταφέρουμε.
Αυτοπεποίθηση σημαίνει να αντικρίζεις ένα πανέμορφο τοπίο και να μην νιώθεις την ανάγκη να το μοιραστείς στα social media, ή να τρώς το πιο νόστιμο φαγητό του πλανήτη και να μην το στέλνεις στην ομαδική συνομιλία. Σημαίνει να βγαίνεις από το σπίτι σου το πρωί, να κάνεις τις δουλειές σου και να γυρνάς το βράδυ χωρίς να έχεις κρίνει ούτε μια φορά το παραμικρό για κάποιον τυχαίο περαστικό που είδες (είτε θετικά είτε αρνητικά). Σημαίνει να μην σκέφτεσαι το παρελθόν ούτε το μέλλον (εκτός από το άμεσο, προφανώς) αλλά να ζεις το παρόν, δηλαδή να έχεις περιοδικότητα μίας ημέρας (κάθε πρωί που ξυπνάς να μην σε απασχολούν τα χάλια της προηγούμενης αλλά ούτε τα «τι θα γίνει αν» της επόμενης). Σημαίνει να μην αλώνεσαι στη διαδικασία ανακάλυψης του νοήματος της ζωής, αλλά να προσπαθείς, κάθε μέρα που περνά, να δίνεις νόημα στη ζωή σου -στη συγκεκριμένη μέρα που ζεις.
Σημαίνει να είσαι απαλλαγμένος από την προκατάληψη (π.χ. «αποκλείεται να με πάρουν στη δουλειά, έχω τη μισή προϋπηρεσία από τους υπόλοιπους», ή «δεν θα του/της το πω, δεν πρόκειται να καταλάβει». Σημαίνει να αποδέχεσαι ότι δεν είσαι μελλοντολόγος (δεν έχεις ιδέα τι πρόκειται να συμβεί όσο μανιακός κι αν είσαι με το να έχεις τον έλεγχο) δηλαδή το να αφήνεις τα πράγματα να είναι ακριβώς όπως είναι κάθε δευτερόλεπτο της ζωής σου (να μην προσπαθείς να τα χρωματίσεις διαφορετικά από ότι όντως είναι).
Σημαίνει να είσαι φίλος της αλήθειας και να την αποδέχεσαι όσο καταστροφική κι αν φαίνεται. Για παράδειγμα, αν είσαι στο «απόγειο» της καριέρας σου αλλά μια φωνή μέσα σου σου λέει να τα παρατήρεις όλα για κάτι άλλο, να το κάνεις χωρίς δεύτερη σκέψη. Όχι από αλαζονεία και έπαρση, αλλά επειδή αποδέχεσαι την αληθινή εγκάρδια επιθυμία σου (όσο και αν αντιβαίνει σε αυτό που κάποτε νόμιζες ότι είναι καλύτερο για σένα). Σημαίνει να εξελίσσεσαι ταχύτατα και να αναθεωρείς ακόμα και τα πράγματα για τα οποία κάποτε έκοβες το χέρι σου, όταν χρειαστεί.
Σημαίνει να είσαι αυτάρκης, να χρειάζεσαι όσο το δυνατόν λιγότερα πράγματα τα οποία όμως να είσαι σε θέση να αποκτήσεις. Σημαίνει να είσαι ρεαλιστής. Να κάνεις σχέδια μόνο όταν είσαι σε θέση να τα πραγματοποιήσεις άμεσα και χωρίς προϋποθέσεις (π.χ. «αν δουλέψω σκληρά, αν βγάλω πολλά λεφτά, αν κληρονομήσω το σπίτι, αν μετακομίσω στο εξωτερικό, αν βρω τον έρωτα της ζωής μου, τότε θα...», ώστε η ευτυχία σου να μην εξαρτάται από μελλοντικούς και υποθετικούς παράγοντες.
Σημαίνει να αναγνωρίζεις την επιτυχία των άλλων, να χαίρεσαι με αυτή σαν να είναι δική σου, να ευγνωμονείς όταν κάποιος σου δίνει μια ιδέα, σου μαθαίνει κάτι, ή ακόμα και σε διορθώνει. Σημαίνει να είσαι σε θέση να πεις «σε ευχαριστώ που μου άλλαξες γνώμη». Σημαίνει να επιβραβεύεις ό, τι κάνουν οι άλλοι αλλά εσύ δεν μπορείς (ακόμα, ή και ποτέ). Σημαίνει να μην νομίζεις ότι όλα γίνονται για σένα ή ότι σε επηρεάζουν με κάποιο τρόπο. Σημαίνει να διαισθάνεσαι την αλήθεια και να μην έχεις ανάγκη αποδείξεις για να καταλάβεις αν τα λεγόμενα κάποιου είναι αληθή ή ψευδή (δηλαδή να έχεις το θάρρος να στηρίξεις τη λογική, το μυαλό και την ενσυναίσθησή σου χωρίς κάποιον ή κάτι να τα επιβεβαιώνει).
Η αυτοπεποίθηση προκύπτει ανν (sic) βρίσκεσαι σε απόλυτη επαφή με το παρόν, τον εαυτό και την αλήθεια. Δεν σχετίζεται με τους στόχους, τα επιτεύγματα, την καλή ή κακή εμφάνιση. Δεν σχετίζεται με το πόσο «αγαπάς τον εαυτό σου», ούτε με το πόσο «αποδέχεσαι και προσπαθείς να βελτιώσεις τα ελαττώματά σου» και σίγουρα δεν έχει καμία σχέση με τις επιτυχίες ή αποτυχίες σου (αν αποκτήσεις αυτοπεποίθηση, το κόνσεπτ «επιτυχία» και «αποτυχία» δεν θα υπάρχει πλέον στη ψυχή σου, ούτε καν στο λεξιλόγιό σου). Αυτοπεποίθηση είναι η γενναιότητα να κάνεις κάτι όσο λάθος κι αν φαίνεται σε κάποιον άλλο. Είναι η εμπιστοσύνη στο ένστικτο και πως ότι σου συμβεί είναι δική σου ευθύνη, επομένως είσαι σε θέση να το στηρίξεις. Και ούτε πρόκειται να το μετανιώσεις ποτέ, ακριβώς γιατί έκανες αυτό που πίστευες ότι έπρεπε να κάνεις. Σημαίνει η σκέψη «τι θα πει ο κόσμος» να μην υπάρχει για σένα σαν έννοια.
Αυτοπεποίθηση είναι η συνεχής αυτοβελτίωση όταν δεν σχετίζεται με κανέναν άλλον άνθρωπο πέρα απ' τον εαυτό. Αν σχετίζεται με οποιονδήποτε τρόπο με οποιονδήποτε άνθρωπο δεν είναι αυτοπεποίθηση, είναι ακούσια υποκρισία και έχει επιβεβαιωμένα αρνητικά αποτέλεσματα (αίσθηση ματαιότητας, αδικαιολόγητη απαισιοδοξία, μοιρολατρεία, ευθυνοφοβία και όλες τις ψυχοσωματικές συνέπειες που αυτά συνεπάγονται).
Μια «μεγάλη» μύτη, τα λίγα χρήματα, οι συνεχείς «επαγγελματικές αποτυχίες», η κακή παιδική ηλικία και κάθε τί άλλο τυραννάει έναν άνθρωπο, δεν είναι ο λόγος που έχει χαμηλή αυτοπεποίθηση, ούτε στοχεύοντας σε αυτά πρόκειται να τη βελτιώσει.
Το πρώτο βήμα για έρθει κανείς/μιά λίγο πιο κοντά στην έννοια της πίστης στον εαυτό, είναι η πάταξη του εγωισμού. Δεν μπορείς να έχεις αυτοπεποίθηση όταν νιώθεις πως η ζωή σου χρωστάει, γιατί δεν μπορείς να αναλάβεις την ευθύνη του να χρωστάς εσύ κάτι στον εαυτό σου.
Βασική προϋπόθεση για να συμβούν όλα αυτά είναι η πίστη ως έννοια, ως ικανότητα, ως ανθρώπινο χαρακτηριστικό, ως εγκεφαλική διεργασία, ως τρόπος σκέψης, ζωής και δράσης. Συνειδητοποιώντας τη νέα αυτή νοοτροπία, η πολυσυζητημένη «πίστη στον εαυτό» ως ορισμός της αυτοπεποίθησης αποκτά πλέον νέα νοήματα...
❃❃❃
Philomαtheia 08 Μαρτίου 2022
Η ζωή δεν είναι γρήγορη, δεν προσπαθεί να σου ξεφύγει και να ξεγλιστρήσει απ΄ τη συνείδησή σου. Δεν σε εμπαίζει. Ο χρόνος δεν είναι αμείληκτος και δεν τιμωρεί. Ο χρόνος εν τέλει δεν είναι λίγος.
Το «δεν έχω χρόνο» είναι σε άμεση συνάρτηση με το «τι θέλω να κάνω στον συγκεκριμένο χρόνο που έχω». Όταν δεν ξέρεις τι θέλεις να κάνεις, θες δηλαδή να τα κάνεις όλα για να έχεις περισσότερες πιθανότητες να κάνεις αυτό που πραγματικά θες να κάνεις αλλά δεν το ξέρεις ότι το θες, τότε αναπόφευκτα δεν έχεις χρόνο να κάνεις σχεδόν τίποτα.
Έχεις δικαίωμα να θες να κάνεις μόνο όσα σου ορίζει ο χρόνος που έχεις εκ φύσεως. Αν λοιπόν έχεις εκ φύσεως, για παράδειγμα, 100 χρόνια ζωής, έχεις δυνατότητα να κάνεις πάρα πολλά πράγματα, όχι όμως περισσότερα απ' όσα σου ορίζουν τα 100 σου χρόνια.
Η ματαιότητα της θνητότητας και ο φόβος του θανάτου (που δεν έχεις αποδεχτεί παρά τον σκληρό και τραχύ σου χαρακτήρα) είναι βασικοί παράγοντες στην αδυναμία διαχείρισης του χρόνου, αλλά δεν είναι οι μόνοι. Η υπερπροβολή στα κοινωνικά δίκτυα μιας υπερζωής, υπερκαταναλώνοντας, υπερταξιδεύοντας, υπερτρώγοντας, υπερχαζεύοντας, υπερθαυμάζοντας και υπεραποβλακώνοντας, έχει αδιαμφισβήτητα συμβάλει στον υποβιβασμό και την υπανάπτυξη των με δυσκολία υπό κατασκευή συνειδητών και ασυνείδητων επιθυμιών μας.
Σχεδόν καμία επιθυμία σου δεν είναι δική σου πεποίθηση. Είναι επιθυμία που ρίζωσε έξωθεν. Ζεις ασυνείδητα, όπως σου πρόσταξαν (υπό τη σκέπη της πρότασης) άλλοι.
Δεν είναι δυνατόν να θες
και καριέρα,
και ταξίδια,
και οικογένεια,
και απομόνωση,
και κοινωνικότητα,
και τεμπελιά,
και εισόδημα,
και αναρχία,
και τάξη,
και μόρφωση,
και τέχνη,
και γνώση,
και άγνοια,
και ό,τι άλλο θεωρείς άξιο να ζει κανείς με αυτό,
και να τα πληροίς όλα στον ίδιο βαθμό, ώστε να μην νιώθεις ότι κάτι από αυτα υπολείπεται, να μην νιώθεις δηλαδή την αποτυχία επίτευξης κάποιου τόσο σημαντικού στόχου ζωής. Μα το λάθος σου είναι το εξής: το βέλος φεύγοντας απ' το τόξο έχει έναν στόχο, μία κατεύθυνση, ένα σημείο βολής. Η επιτυχία ή αποτυχία είναι επόμενο βήμα, και διαχειρίζεται αναλόγως. Μα δεν μπορείς να έχεις ένα τόξο, ένα βέλος, και να θες με το ζόρι να πέσει σε πολλές κατευθύνσεις ταυτόχρονα, με την ίδια επιτυχία σε όλες. Ένα βέλος τη φορά.
Και όσον αφορά το βέλος της ζωής, έχεις μόνο ένα βέλος. Επίλεξε με βάση τις πεποιθήσεις σου τί θα το κάνεις, και πώς θα πετύχεις τον στόχο όσο καλύτερα μπορείς. Μα μην απατάσαι ότι έχεις περισσότερα από ένα (δεν χωράνε πολλές ζωές σε μία). Όταν ζεις σαν να έχεις πολλά βέλη, είσαι καταδικασμένος να μην σου φτάνει ο χρόνος. Γιατί δεν μπορείς να αποδεχτείς ότι το μόνο που έχεις είναι το εδώ και τώρα, που όλα μαζί (τα εδώ και τα τώρα) συναποτελούν το βέλος της ζωής σου.
Μην το κατακερματίζεις, γιατί αυτό που θα φτάσει στο τέλος θα είναι τα πολλά, τσακισμένα κομμάτια του.
Philomαtheia 05 Φεβρουαρίου 2022
Για όλους τους εφήβους και όλες τις έφηβες που χρειάζονται ένα φίλο, μια αδερφή, έναν γονιό ή απλά κάποιον να τους χτυπήσει απαλά στην πλάτη και να τους πει “όλα θα πάνε καλά”.
Συμβουλές, facts και χαστούκια συνειδητοποίησης που όλοι και όλες οι ενήλικοι/ες
ευχόμασταν να μας είχαν πει νωρίτερα.
(χρόνος ανάγνωσης: 7 λεπτά)
❃❃❃
Α. Συμβουλές 1. Μην στείλεις αυτή τη φωτογραφία
Το «αποκλείεται να συμβεί σε εμένα, χιλιάδες άτομα το κάνουν» δεν ίσχυε ποτέ. Μην στείλεις την φωτογραφία που σου ζητά κάποιος/α στο ίντερνετ, ειδικά αν τον/την γνώρισες μέσω αυτού. Ειδικά την γυμνή φωτογραφία που σκέφτεσαι ότι δεν πειράζει να στείλεις γιατί δεν φαίνεται το πρόσωπό σου ή γιατί «τον/την ξέρεις, δεν θα έκανε ποτέ κάτι που θα σε έκανε να νιώσεις άβολα». Πειράζει. Γενικά με τις φωτογραφίες, μην. Θα συμβεί και σε σένα, αργά ή γρήγορα, αγόρι ή κορίτσι. Μην νομίζεις ότι το διαδικτυακό «δεν μετράει».
Χώρισες; Η παρέα σου σε παράτησε; Ο καλύτερός σου φίλος ή η καλύτερή σου φίλη σε αντικατέστησε; Πονάει αλλά πρέπει να το αποδεχτείς. Δεν έχεις εσύ κάποιο πρόβλημα, ούτε αυτοί ήταν υποχρεωμένοι να είναι μαζί σου για πάντα. Η απόρριψη είναι επιλογή, και πρέπει να σέβεσαι τις επιλογές των ανθρώπων, γιατί έχουν ακριβώς τα ίδια δικαιώματα με εσένα στην αυτοδιάθεση (=στο να κάνουν με τον εαυτό τους ό, τι θέλουν, χωρίς να επηρεάζονται από τα πρέπει των άλλων). Μάθε να ζεις με την απόρριψη γιατί θα την αντιμετωπίζεις σε όλη σου τη ζωή, όσο πετυχημένος/η, έξυπνος/η ή ευπαρουσίαστος/η κι αν είσαι. Δεν αρέσουμε σε όλους και όλες, και ειλικρινά αυτό είναι το πιο φυσιολογικό πράγμα του κόσμου.
3. Μην αποφασίζεις με άξονα τους φίλους και τις φίλες σου
Καλά τα φιλαράκια στα σχολικά χρόνια, αξέχαστε στιγμές, γέλια και κλάματα, όμως η ζωή είναι πολλά περισσότερα από τα 4-5 χρόνια εφηβείας. Είσαι υποχρεωμένος/η να το δεις, και να πράττεις με βάση το καλό για σένα, και όχι αυτό που δεν θα «ξεβολέψει» το παρεάκι σου (που, κατά πάσα πιθανότητα, δεν θα έχεις σε λίγα χρόνια από τώρα). Από όλους αυτούς τους φίλους και τις φίλες που φοβάσαι μην απογοητεύσεις με τις επιλογές σου, είναι ζήτημα αν θα μείνει ένας ή μία Αυτή τη στιγμή εσύ είσαι το πιο σημαντικό άτομο στη ζωή σου, αυτό που πρέπει να προστατεύσεις και να βελτιώσεις πάση θυσία.
4. Αποταμίευσε
Αν σου περισσεύουν 0,20€ απ' το κολατσιό στο σχολείο, μην πάρεις 2 τσίχλες. Άστα στην άκρη, και στο τέλος του μήνα θα μπορέσεις να αγοράσεις τα hands free που (για άλλη μια φορά) έχασες. 😝 Η αποταμίευση είναι ο μόνος τρόπος να μην σου λείψει ποτέ τίποτα, είτε έχεις λίγα είτε πολλά χρήματα. Μην είσαι σπάταλος/η, μην πετάς πράγματα επειδή τα βαρέθηκες. Κάθε υλικό έχει αξία. Μην κάνεις αυθόρμητες αγορές και αγορές υπό πίεση. Τα λεφτά είναι το χειρότερο πράγμα του κόσμου ανά τους αιώνες, κάνε ό, τι μπορείς για να μην σε δεσμεύουν, να νιώθεις ελεύθερος είτε έχεις πολλά, είτε λίγα. Να είσαι ολιγαρκής και αυτάρκης και δε θα σου λείψει ποτέ τίποτα.
5. Διάβασε
Διάβασε για το σχολείο, για το φροντιστήριο, για τα αθλητικά, για τα κουτσομπολιά, διάβασε βιβλία, περιοδικά, εφημερίδες, διάβασε τις ετικέτες των σαμπουάν και της σοκολάτας που θα φας, και γενικά ό, τι έχει γράμματα διάβασέ το. Η πληροφορία είναι το πιο σημαντικό πράγμα, αρκεί να την έχεις, και, όταν χρειαστεί, να την αξιοποιήσεις. Διαβάζοντας, επίσης, ενεργοποιείς κατά τέτοιον τρόπο τον εγκέφαλό σου, που κυριολεκτικά γίνεσαι πιο έξυπνος/έξυπνη! (όχι, δεν θα σου βάλω πηγή γιατί δεν θα την διαβάσεις, να ψάξεις μόνος σου όπως πρέπει να κάνεις με το καθετί δεν σου αποδεικνύεται).
6. Πέτα το smartphone
Μια ώρα πριν κοιμηθείς και μια ώρα αφού ξυπνήσεις απαγορεύεται να χρησιμοποιείς το κινητό (όχι μόνο γιατί θα χρειάζεσαι γυαλιά απ' τα 22 σου). Το scrolling στα social είναι καταθλιπτικό, ανούσιο, εθιστικό, κακουργηματικό για τον εγκέφαλο και τον ψυχισμό (αν δεν με πιστεύεις δοκίμασε και μόνος ή μόνη σου σου). Δες το βίντεο από Καθημερινή Φυσικήτώρα! (μετά από αυτό το άρθρο προφανώς). Δεν χρειάζεσαι τα social για να επικοινωνείς (πληρώνεις που πληρώνεις για data, μπορείς να πληρώνεις για χρόνο ομιλίας και sms). Αν έχεις την τύχη να έχεις πρόσβαση σε PC, laptop ή tablet, πέτα τελείως το smartphone! Υπάρχουν αξιολάτρευτα κινητά με κουμπάκια, που έχουν και φιδάκι! 😆 (Διάβασε εδώ το νούμερο 5).
7. Μην θεωρείς τίποτα δεδομένο
❃❃❃
Β. Facts
1. Οι βαθμοί του σχολείου ΔΕΝ καθορίζουν την επιτυχία στα επαγγελματικά
Ακόμα και στο Harvard να θες να δουλέψεις, μπορείς να το κάνεις χωρίς να έχεις 20/20 μέσο όρο στο λύκειο. Οι καλοί βαθμοί επί του παρόντος εξασφαλίζουν απλά την εισαγωγή σου σε κάποιο ελληνικό πανεπιστήμιο, όχι την επιτυχία σου σε αυτό, στο αντικείμενό του, στο επάγγελμα που θα ακολουθήσεις και την ευτυχία που θα αναζητάς μέσω αυτού. Οι καλοί βαθμοί είναι απλά ένα μέσο με το οποίο μπορείς να φτάσεις σε συγκεκριμένους προορισμούς. Όταν τα ενδιαφέροντά σου δεν έχουν σχέση με τους προορισμούς αυτούς, γιατί να σε ενδιαφέρει η βαθμολογία στο σχολείο; Καλοί βαθμοί δεν συνεπάγονται επιτυχία, και κακοί βαθμοί δεν συνεπάγονται αποτυχία: μπορείς να κάνεις οτιδήποτε θελήσεις, αρκεί να καλλιεργείς τα απαραίτητα προσόντα.
2. Κανείς δεν ασχολείται με τη μύτη σου
Ναι, η μύτη μεγαλώνει απότομα στην εφηβεία και ναι, όλο και κάποιος θα το παρατηρήσει. Και; Σε λίγα χρόνια που θα ολοκληρωθεί η ανάπτυξή σου θα υπάρξει και πάλι συμμετρία στο πρόσωπό σου. Κανείς δεν γεννιέται με χαρακτηριστικό που δεν του ταιριάζει, γιατί, για να μην σου ταιριάζει, σημαίνει ότι το συγκρίνει με κάτι άλλο που «θα έπρεπε» να είναι. Όμως μόνο εσύ είσαι εσύ, οπότε όπως κι αν είσαι εξωτερικά, είσαι σωστός και σωστή! Μόνο στη σύγκριση με κάτι άλλο έχουμε λάθη στην εμφάνισή μας. Γενικά μην ασχολείσαι τόσο με την εμφάνισή σου. Όπως αναφέρει και η Κωνσταντίνα Αδαμάκη σε σχετικά της βίντεο, «κανείς δεν ασχολείται μαζί σου τόσο όσο εσύ».
3. Το να είσαι nerd είναι cool
Το να διαβάζεις πολύ, να γράφεις άριστα συνέχεια, να σε ενδιαφέρει η γνώμη των καθηγητών σου και να είσαι συνέχεια πρώτος δεν είναι απαραίτητα κάτι κακό. Προφανώς το μέτρο και η ισορροπία είναι το κλειδί, και προφανώς αυτή η συμπεριφορά πρέπει να πηγάζει από την ψυχή σου (και όχι από τους γονείς σου). Η πρωτιά δεν είναι κακή, ούτε η αριστεία. Αρκεί να συνοδεύεται από αρετή και όχι από αλαζονεία. Δεν κοροϊδεύουν όλοι τα «φυτά» της τάξης, κάποιοι τα θαυμάζουν και τα έχουν ως πρότυπο. Αν σου αρέσει το διάβασμα και το σχολείο, το να είσαι αυτό το πρότυπο είναι κατι το αξιέπαινο.
4. Η διατροφή επηρεάζει την ψυχική υγεία (δεν έχεις κατάθλιψη)
Ο οργανισμός είναι ένα εργαστήριο χημείας. Εσύ είσαι ο/η επιστήμονας/ισσα που ανακατεύει διάφορα υλικά, τα τρόφιμα. Τα τρόφιμα είναι τα χημικά συστατικά (κυριολεκτικά, όχι μεταφορικά), που όταν ανακατεύονται δημιουργούν άφθονες χημικές αντιδράσεις. Οι χημικές αντιδράσεις έχουν διάφορα αποτελέσματα στον οργανισμό, όπως είναι η καύση, η εφίδρωση, η ανάπτυξη, ακόμα και η τροφική δηληληρίαση (όταν κάποιο τρόφιμο-χημικό είναι επιβλαβες για τον οργανισμό). Η διάθεση ανήκει σε όλη αυτή τη διεργασία (δεν σχετίζεται με κάτι αόρατο, άπιαστο και άυλο, αλλά με συγκεκριμένες χημικές ουσίες του σώματος). Η πίτσα, το πιτόγυρο, η κρέπα, τα chips, τα συσκευασμένα τρόφιμα, η ζάχαρη, τα συντηρητικά, όταν καταναλώνονται συχνά, δημιουργούν ή ενισχύουν την κατάθλιψη, ακριβώς γιατί πυροδοτούν συγκεκριμένες χημικές αντιδράσεις.
❃❃❃
Γ. Χαστούκια συνειδητοποίησης
1. Η οικογένειά σου είναι αυτή που φτιάχνεις
Μη ντρέπεσαι για τους γονείς σου, μην εύχεσαι να ήταν διαφορετικοί, μην λυπάσαι που δεν έζησες τα παιδικά χρόνια που ονειρευόσουν και μην κρίνεις την οικογένειά σου, γιατί η οικογένειά σου είναι αυτή που εσύ θα φτιάξεις με τον άνθρωπο που εσύ θα επιλέξεις. Θα ορίσεις τους δικούς σου κανόνες (είτε θες είτε δεν θες να μιμηθείς το πρότυπο των γονιών σου) και αυτή θα είναι η ομάδα σου, η δύναμή σου. Από αυτούς θα εξαρτάσαι και αυτοί θα εξαρτώνται από σένα. Η καταγωγή είναι σημαντική, ακόμα και αν είναι η χειρότερη. Η οικογένεια που ζείς τώρα είναι η οικογένεια των γονιών σου, αυτή που εκείνοι έφτιαξαν με τον τρόπο που ήθελαν. Και όταν θελήσεις να κάνεις κάτι δικό σου, μια δική σου οικογένεια, θα την ορίσεις όπως ακριβώς θες εσύ. Δεν δεσμεύεσαι από την οικογένεια από την οποία κατάγεσαι. Η οικογένεια μας μεγαλώνει με τα απαραίτητα εφόδια για να μπορέσουμε να φύγουμε, όχι για να μας κρατήσει ψυχικά και νοητικά φυλακισμένους για πάντα.
2. Δεν φταίει κανείς άλλος/καμία άλλη πέρα από σένα
Υπάρχει η τύχη, αλλά δεν φταίει αυτή για τίποτα. Σε απογοήτευσαν, αλλά έφταιγε το ότι εσύ περίμενες πράγματα από εκείνους/ες (και αυτοί/ές είχαν δικαίωμα να μην ικανοποιήσουν τις προσδοκίες σου). Η μοίρα δεν προϋπάρχει, αλλά δημιουργείται την ώρα που την πράττεις. Οι αντιδράσεις και η οπτική σου είναι αυτές που καθορίζουν πόσο σε επηρεάζει κάθε δυσάρεστη κατάσταση στη ζωή σου. Ο τρόπος που αντιμετωπίζεις τη ζωή. Όταν νομίζεις ότι όλα γίνονται για σένα, φταις για καθε δευτερόλεπτο δυστυχίας σου. Η ευτυχία είναι επιλογή. Όταν δεν την επιλέγεις, φταις. Θα σου πάρει χρόνια να το αντιληφθείς και να το πράξεις, αλλά κάποιος/α έπρεπε να στο πει. 💗
3. Δεν είναι όλοι και όλες φίλοι και φίλες σου
Μεγαλώνοντας όλο και περισσότεροι θα σε αντιπαθούν και όλο και λιγότεροι θα σε συμπαθούν. Είναι απαισιοδοξο αλλά δεν είναι απλά μια άποψη, είναι κάτι που παρατηρείται. Ειδικά δε αν είσαι ευτυχισμένος και επιτυχημένος (κατά τα μέτρα σου). Η λύση δεν είναι να μην εμπιστεύεσαι κανέναν, απλά να έχεις υπόψη ότι όλοι όσοι σε περιτριγυρίζουν δεν θέλουν απαραίτητα το δικό σου καλό.
4. «Υγεία» και «ασθένεια» δεν είναι αυτό που νομίζεις
Αμφισβήτησε, ερεύνα, διερωτήσου, προσπάθησε να δώσεις δικές σου απαντήσεις. Μην υιοθετείς τις γνώμες των άλλων, ή τις γνώμες που ακούς συχνά. Εμπιστεύσου τη δύναμη της γνώσης και της λογικής. Εμπιστεύσου τον εαυτό σου. Άκου τι έχει να σου πει. Διάβασε. Θέλε να είσαι υγιής, μάθε πώς να είσαι. Οι απαντήσεις βρίσκονται κυριολεκτικά στο χέρι σου (αν είναι να μην πετάξεις το smartphone, αξιοποίησέ το σωστά). Μάθε να σου αρέσει να είσαι υγιής, όχι να ακολουθείς μόδες για μια δήθεν υγεία που το μόνο που θα καταφέρει είναι να φέρει λεφτά σε κάποιου/ας τη τσέπη (οποιαδήποτε ομοιότητα με την σύγχρονη πραγματικότητα είναι συμπτωματική και χωρίς αυτή να επιδιώκεται).
Computer addiction | Από τον δημιουργόAlexas_Fotosτου Pixabay
Να είσαι καλά, να προσέχεις τον εαυτό σου, να μείνεις μακριά από όλους τους εθισμούς και να προσπαθείς να γίνεσαι κάθε μέρα και καλύτερος/η. Μείνε καθαρός/ή και υγιής, μέσα και έξω. Όλος ο κόσμος στηρίζεται πάνω σου. Είσαι το μέλλον του.
❃❃❃
Philomαtheia 26 Δεκεμβρίου 2021
Η συγχώρεση ως νοητική και ηθική διεργασία: μια μεθοδολογία για την κατάκτηση της εσωτερικής γαλήνης.
❃❃❃
(χρόνος ανάγνωσης: 9 λεπτά)
Επί της παρούσης δεν αναφερόμαστε στις απλές μορφές της συγχώρεσης. Δεν μας αφορά η συγχώρεση ενός ψέματος, μιας απιστίας ή μιας προδοσίας (αυτές, με τον έναν ή τον άλλο τρόπο, λύνονται σχετικά εύκολα). Ούτε αναφερόμαστε σε περιπτώσεις διευθέτησης παρεξηγήσεων με αγαπημένα πρόσωπα ή με πρόσωπα του περιβάλλοντός μας, όπου ο απώτερος σκοπός είναι η αποκατάσταση της σχέσης και η συνέχιση της κοινής μας πορείας.
Στο παρόν άρθρο αναφερόμαστε σε ποικίλες προβληματικές συμπεριφορές που λειτουργούν αθροιστικά σε βάθος χρόνου και έχουν ως αποτέλεσμα την γενικότερη αίσθηση αδικίας που βιώνει κάποιος εξαιτίας μιας μακρόχρονης συναναστροφής με άτομα που τείνουν, ηθελημένη ή μη, να τον αδικούν. Τα άτομα αυτά είναι συνήθως σημαντικά για εμάς, είτε γιατί μας συνδέουν δεσμοί που δεν επιλέξαμε (π.χ. οικογένεια), είτε γιατί πρόκειται για ανθρώπους στους οποίους επενδύσαμε συναισθηματικά και η συμπεριφορά τους άφησε ένα βαθύ αποτύπωμα στην ψυχική μας συγκρότηση.
Η συγχώρεση δεν γίνεται για τον άνθρωπο που συγχωρείς, αλλά για σένα. Τα κίνητρα είναι εγωιστικά, και δεν υπάρχει λόγος να υποτεθεί το αντίθετο. Συγχωρείς για να μπορέσεις να προχωρήσεις χωρίς απωθημένα, και όχι γιατί πιστεύεις ότι αυτός που συγχωρείς το αξίζει. Το γιατί η συγχώρεση είναι απαραίτητη για να ζήσεις όμορφα, γαλήνια, χωρίς ημιτελείς υποθέσεις που δημιουργούν άγχος και αμηχανία, είναι κάτι που θεωρείται εδώ δεδομένο, αν και υπάρχουν πάμπολλες πηγές πληροφόρησης και τροφής για σκέψη.
Το να συγχωρέσεις κάποιον ακούγεται εύκολο, είναι όμως ένα από τα δυσκολότερα επιτεύγματα ενός ανθρώπου, είτε αναφερόμαστε στην οικογένεια (ειδικά στους γονείς!), είτε σε φίλους, σχέσεις, είτε στον ίδιο μας τον εαυτό. Σε όλες τις περιπτώσεις, εκτός ίσως από την τελευταία, για την οποία αρμόζει ξεχωριστή αναφορά, υπάρχουν συγκεκριμένα βήματα που βοηθούν —και είναι απαραίτητα— για αυτόν τον αγώνα.
1. Απόσταση
Δεν θα μπορέσεις ποτέ να αντιμετωπίσεις κανέναν και τίποτα, αν δεν κάνεις ένα βήμα πίσω: αν δεν δεις καθαρά την προβληματική κατάσταση, απογυμνωμένη από προσωπικά πάθη και ενστικτώδεις εξάρσεις της στιγμής. Ό,τι κι αν προσπαθήσεις να σκεφτείς, καταλάβεις ή λύσεις θα είναι μια τρύπα στο νερό, που θα μπερδέψει περισσότερο το κουβάρι.
2. “Συνειδητή απώθηση”
Άλλαξε τις προσλαμβάνουσες και διαχειρίσου τις εγκεφαλικές συνάψεις (ψάξε για σχετικές έρευνες!). Μην τροφοδοτείς σκέψεις που συντηρούν την οργή για τον άνθρωπο που αφορά η προσπάθεια συγχώρεσης. Κάνε ό,τι μπορείς για να αποδυναμώσεις από τον εγκέφαλό σου την ένταση εκείνων των βιωμάτων που έχουν συνδεθεί με αρνητικά συναισθήματα (δεν μιλάμε για διαγραφή της μνήμης, αλλά για την αφαίρεση του συναισθηματικού φορτίου από τις αναμνήσεις εκείνες που παρακωλύουν την καθαρή και έλλογη σκέψη των καταστάσεων και του ανθρώπου). Πάρε λίγο χρόνο και “άσ’ το για αργότερα”. Νιώσε ξεκούραση και ηρεμία (αν δεν νιώσεις, δεν μπορείς να προχωρήσεις στο επόμενο βήμα).
3. Εσωτερική αναζήτηση
Άσχετα από τον συγκεκριμένο άνθρωπο, το συμβάν, τα γεγονότα, πριν από κάθε μεγάλη απόφαση για το μέλλον ή προσπάθεια αποκατάστασης προβληματικών σημείων του παρελθόντος, είναι απαραίτητο και εξαιρετικά σημαντικό το να αφουγκραστείς τον εαυτό σου. Ποιος είμαι; Τι πιστεύω; Τι αντιπροσωπεύω; Τι με καθορίζει; Τι θέλω και τι δεν θέλω; Σύμφωνα με ποιες αξίες και αρχές ζω; Πώς θέλω να φέρομαι; Πώς θέλω να με αντιλαμβάνονται ή να με θυμούνται; Ποια είναι τα ελαττώματα και ποια τα προτερήματά μου; Τι μπορώ να αλλάξω για να βελτιώσω τον εαυτό μου;
Ο άνθρωπος εκτός από πλάσμα της φύσης είναι και κοινωνικό παραπροϊόν, αυτό σημαίνει ότι είναι μεν στη φύση του να είναι έτσι κι όχι αλλιώς, αλλά είναι και στη φύση του να ρέει, να εξελίσσεται. Για κάθε σημαντικό βήμα στη ζωή, είναι πρώτα απαραίτητη η συνειδητοποίηση του «ποιος ακριβώς είμαι αυτή τη δεδομένη στιγμή που ετοιμάζομαι να πάρω αυτή την απόφαση». Η ζωή κυλά με γοργούς ρυθμούς, και δεν είναι δεδομένο ότι όλοι προλαβαίνουν να κρατούν την αυτογνωσία τους up to date.
4. Τοποθέτηση του εαυτού σε σχέση με τον άνθρωπο
Αφού έχεις κάνει την εσωτερική σου αναζήτηση και αφού έχεις νιώσει ηρεμία λόγω της αποστασιοποίησης, προσπάθησε να σκεφτείς πως διάκεισαι πλέον απέναντι στον άνθρωπο. Νιώθεις το ίδιο; Νιώθεις καλύτερα, ή χειρότερα για αυτόν; Είσαι έτοιμος να ξεκινήσεις να τον αντιμετωπίσεις, ή υπάρχουν αναπάντητα ερωτήματα, που κλωνίζουν τη σιγουριά σου απέναντι στην κατάσταση και στη θέση σου; Με λίγα λόγια, εσύ έχεις κάνει το χρέος σου σε αυτή τη διαδρομή, ή παρασύρρεσαι ακόμα από αγανάκτηση ή την ανάγκη για δικαίωση; Μια συμβουλή: δεν μπορείς να συγχωρέσεις κάποιον αν δεν τον “μικρύνεις”, αν δεν τον εξανθρωπίσεις (απομυθοποίηση).
Αν δεν τον αποκαθηλώσεις από το βάθρο που του είχες δώσει και δεν τον τοποθετήσεις στην πραγματική του διάσταση (ως ένα ον ατελές, περιορισμένο και, ίσως, εξίσου τραυματισμένο), δεν θα μπορέσεις να νιώσεις ότι συγχωρείς ό,τι σου έκανε. Προϋπόθεση για να έρθει η συγχώρεση, είναι να πάψει η εικόνα του να σε επισκιάζει.
5. Ανάλυση του παρελθόντος
Σε αυτό το σημείο λήγει η “συνειδητή απώθηση” (επαναφορά των προβληματικών καταστάσεων και εμπειριών σε συνάρτηση με τα αποτελέσματα των προηγούμενων βημάτων). Σκέψου ξανά ό,τι αφορά τον άνθρωπο και τις προβληματικές καταστάσεις. Ποιο είναι το δικό σου μερίδιο; Εσύ φταις κάπου; Έχεις κάποια ευθύνη; Τι έκανες που πιθανόν πυροδότησε κάποια προβληματική συμπεριφορά; Αν δεν έκανες τίποτα, πως ήσουν ως αποδέκτης της προβληματικής συμπεριφοράς; Προσπάθησες να αμυνθείς, και πως; Τι πραγματικά συνέβη/συνέβαινε; Ποια ήταν η ακολουθία των γεγονότων;
Στις διαπροσωπικές μας σχέσεις είναι πολύ εύκολο να παρασυρθούμε από αυτά που νιώθουμε και να αλλοιώσουμε τις αναμνήσεις μας. Είναι καθοριστικό σε αυτό το σημείο να απαλλαγούμε από πάσης φύσεως ανθρώπινη προκατάληψη, και να αντιμετωπίζουμε ενσυναισθητικά και με παγερή λογική τι πραγματικά συνέβη, πως το βίωσε ο άλλος άνθρωπος, τι μπορεί να έχει καταλάβει από αυτό (αν έχει καταλάβει) κ.ο.κ.
6. Ουδέν κακόν αμιγές καλού
Ακόμα και μέσα στη χειρότερη κατάσταση, μπορεί να γεννηθεί κάτι καλό. Είναι σημαντικό να διαχωρίσεις αυτά τα δύο, τόσο για να γνωρίζεις ακριβώς τι ψέγεις, όσο και για να απολαύσεις και να ευγνωμονείς για τα θετικά που έλαβες (που πάντα είναι περισσότερα από όσα φαίνονται). Με αυτόν τον τρόπο αποφεύγεις να αδικήσεις τον άνθρωπο —υπενθυμίζοντας στον εαυτό σου ότι η αδικία που δέχτηκες δεν σου δίνει το δικαίωμα να την επιστρέψεις— και διατηρείς την εσωτερική σου ακεραιότητα. Η στάση αυτή δεν πηγάζει από μια αίσθηση ηθικής ανωτερότητας, αλλά από την ανάγκη να παραμείνεις πιστός στις δικές σου αξίες, εμποδίζοντας τη συμπεριφορά του άλλου να διαβρώσει τον δικό σου χαρακτήρα.
Μόλις συνειδητοποιήσεις πόσα καλά σου έχει προσφέρει (ηθελημένα ή μη) είναι ωφέλιμο να νιώσεις ευγνωμοσύνη. Είναι λυτρωτικό να πεις “ευχαριστώ” με όλο σου το είναι, όχι απαραίτητα σε αυτόν προσωπικά, αλλά στη ζωή που σου έδωσε αυτό το μάθημα. Δεν είναι μια υποχρέωση, αλλά ένα απαραίτητο βήμα για να κλείσει ο κύκλος του πόνου.
7. Γαλήνη Θα έρθει αναπόφευκτα, και μόνο τότε θα μπορέσεις να τον συγχωρέσεις, εξίσου αυτόματα. Η συγχώρεση είναι το ένα δευτερόλεπτο της συνειδητοποίησης, το ένα δευτερόλεπτο του γνώθι σαυτόν αλλά και της γνώσης του έτερου. Αυτό που παίρνει χρόνο και είναι δύσκολο, είναι τα βήματα για να φτάσεις εκεί. Η συγχώρεση διαρκεί μια στιγμή.
Τι είναι, τελικά, η συγχώρεση;
Προϋπόθεση για να συμβούν όλα αυτά είναι η υπέρβαση του πληγωμένου Εγώ. Συγχωρώ δεν σημαίνει «σταματώ να επηρεάζομαι» ούτε «αποκτώ αυτοδυναμία» (αυτά είναι τα αποτελέσματα της συγχώρεσης, όχι το μέσο με το οποίο θα φτάσουμε σε αυτή). Συγχωρώ σημαίνει «δεν φοβάμαι να απογυμνωθώ απέναντι στην αλήθεια, γιατί έχω τοποθετηθεί σωστά σε σχέση με αυτή». Σημαίνει «έκανα αγώνα», σημαίνει «γνώρισα τον εαυτό μου», σημαίνει «έμαθα», σημαίνει «άλλαξα» (για αυτό, άλλωστε, είναι τόσο δύσκολο).
Είναι απαραίτητο να διευκρινιστεί ότι η παραπάνω διαδρομή σπάνια είναι γραμμική. Η ψυχική διεργασία δεν υπακούει σε μια αυστηρή σειρά· συχνά απαιτείται να επιστρέψουμε σε προηγούμενα στάδια, να ξαναζήσουμε την απόσταση ή να εμβαθύνουμε εκ νέου στην αυτογνωσία μας. Η οπισθοχώρηση δεν αποτελεί αποτυχία, αλλά μέρος της ωρίμανσης που απαιτείται μέχρι την τελική αποδέσμευση.
Όλα αυτά δεν γίνεται να συμβούν αν η ψυχή είναι μολυσμένη και το μυαλό επιμένει πεισματικά στην υποτιθέμενη προσωπική αναιτιότητα. Όταν απεκδύεσαι των ευθυνών σου όχι μόνο δεν μπορείς να συγχωρέσεις, αλλά δεν αξίζεις να συγχωρεθείς (μην ξεχνάς ότι κι εσένα, κάποιος, κάπου, προσπαθεί να σε συγχωρέσει).
Αξίζει και πρέπει να σημειωθεί πως η συγχώρεση (ή η προσπάθεια αυτής) υπό το πρίσμα που συζητάται εδώ δεν υφίσταται όταν κάποιος την ζητήσει. Δεν προϋποτίθεται ότι κάποιος κατανοεί το λάθος του, αντίθετα (και είναι η πιο σοβαρή περίπτωση), η πραγματική συγχώρεση συμβαίνει όταν ο άλλος εξακολουθεί να νομίζει ότι δεν φταίει πουθενά. Το να συγχωρήσεις από οίκτο ή ναρκισσισμό όταν σου ζητήσουν συγγνώμη (έλεος) είναι το εύκολο, το δύσκολο είναι να συγχωρήσεις ενώ βροντοφωνάζουν την αθωότητά τους και την δική σου υπερβολή ή υπερευαισθησία.
Όλα αυτά δεν συμβαίνουν εν μία νυκτί. Τα βήματα αυτά παίρνουν μήνες, χρόνια, ίσως και ολόκληρη ζωή μέχρι να πραγματοποιηθούν, αν πραγματοποιηθούν ποτέ. Και αν όλη αυτή η διαδικασία φαντάζει κουραστική ή μάταιη, αξίζει να αναρωτηθείς: «Για τι αξίζει να ζω, αν όχι για να φιλοσοφώ σχετικά με το πώς θα νιώθω και θα είμαι καλά;». Ό,τι ζωή κι αν ζεις, θα ζεις καλά μόνο αν είσαι καλά με τον εαυτό σου. Αλλιώς η δουλειά, τα χρήματα, η καταξίωση και όλων των ειδών στόχοι θα γκρεμίζονται από το αίσθημα του ανικανοποίητου.
Με το να εθελοτυφλείς δεν κερδίζεις τίποτα, απλά χάνεις χρόνο.
άποψη 1 η [ápopsi] Ο33:1.ο τρόπος με τον οποίο αντιλαμβάνεται, κρίνει και αντιμετωπίζει κάποιος ένα γεγονός, μια κατάσταση, ένα φαινόμενο, η γνώμη που έχει σχετικά με αυτά: Εκφράζω την προσωπική μου ~. Έχω την ~ ότι… Kατά την άποψή μου δεν έχεις δίκιο. (Δεν) έχω ~ γι΄ αυτό το θέμα. Aυτό είναι άποψή σου, εγώ όμως διαφωνώ. Yπάρχει διάσταση απόψεων ανάμεσα στα μέλη της επιτροπής. Συμφωνώ με τις πολιτικές / επιστημονικές / αισθητικές του απόψεις. ΦΡ μετακινώ* κπ. από τις απόψεις του.2. καθεμιά από τις μορφές με τις οποίες εμφανίζεται ή εκδηλώνεται κτ.· πλευρά5α: Εξετάζω ένα ζήτημα από νομική ~ / από διάφορες απόψεις. Aπό αρχιτεκτονική ~ το κτίριο παρουσιάζει μεγάλο ενδιαφέρον. Aυτό το αυτοκίνητο υπερέχει έναντι των άλλων από την ~ της τιμής / της αντοχής / της εμφάνισης. Aπό μια ~ έχεις δίκιο, για να δηλώσω ότι συμφωνώ εν μέρει.
[λόγ. < αρχ. ἄποψις `κοίταγμα΄ (δες και άποψη2) (-σις > -ση) σημδ. γαλλ. point de vue & αγγλ. viewpoint]
οι πληροφορίεςπου αποκτά κάποιος και οι παραστάσειςπου σχηματίζει για τον κόσμο και τα πράγματα μετά από την νοητική επεξεργασία των εμπειρικών δεδομένων
γνώση η [γnósi] Ο31: το αποτέλεσμα κάθε πνευματικής διαδικασίας για την κατανόηση της αντικειμενικής πραγματικότητας, είτε άμεσα με τις αισθήσεις είτε έμμεσα με την παρέμβαση του λογικού. 1. η γνώση ως μάθηση: H ~ των αγγλικών τού στάθηκε πολύ χρήσιμη. Έχει πολλές / λίγες / επαρκείς γνώσεις. Επιστημονικές / εμπειρικές / πρακτικές γνώσεις. Οι αρχαίοι είχαν μια προηγμένη τεχνολογική ~. Έχει βαθιά ~ της ανθρώπινης φύσης. Tο δέντρο της γνώσεως του καλού και του κακού, το δέντρο του Παραδείσου με τους απαγορευμένους καρπούς. (έκφρ.) λαμβάνω* ~. (λόγ.) εν γνώσει κάποιου, για κτ. που είναι γνωστό: Εν γνώσει μου πούλησε το σπίτι. ANT εν αγνοία κάποιου. είμαι εν γνώσει, έχω γνώση ενός πράγματος, το γνωρίζω. ΠAΡ ΦΡ κοντά στο νου κι η ~, για κτ. ευνόητο, ότι δηλαδή η κατανόηση είναι αποτέλεσμα γνώσης: Φυσικά πρέπει να διαβάσειςγια να μάθεις, κοντά στο νου κι η ~. έχουνε ~ οι φύλακες, για δήλωση επαγρύπνησης. προς ~ και συμμόρφωση, για παραδειγματισμό, για να αποτραπεί η επανάληψη μιας μη επιθυμητής ενέργειας. 2. (λαϊκότρ., μόνο στον εν.) η σύνεση, η φρόνηση: Είναι άνθρωπος με ~. ΦΡ βάζω ~, συνετίζομαι: Γέρασε αλλά ~ δεν έβαλε. ΠAΡ Στερνή μου ~ να σ΄ είχα πρώτα, για εκείνους που συνετίζονται, όταν πια είναι αργά. Σαρανταπέντε Γιάννηδες* ενός κοκόρου ~.
Το να έχεις άποψη δεν είναι κακό, αλλά ταυτόχρονα δεν είναι κάτι σπουδαίο. Όλοι μπορούν να έχουν μία άποψη, διότι όλοι μπορούν να δούν, ακούσουν ή να αγγίξουν κάτι. Η προσωπική γνώμη πάνω σε ένα συμβάν είναι απλά μια γνώμη, δεν είναι η αντικειμενική αλήθεια αυτού του συμβάντος. Οτιδήποτε δεν σχετίζεται με την αντικειμενική αλήθεια μιας κατάστασης είναι απλώς τροφή για σκέψη και αντικείμενο συζήτησης, είναι ένα βήμα πιο κάτω, το οποίο αν ξεπεραστεί, ο έχων άποψη θα είναι ένα βήμα πιο κοντά στην αλήθεια.
Από το Pixabay
Δεν γίνεται η άποψη να εξισώνεται με την γνώση. Δεν μπορεί δηλαδή ο έχων άποψη να τη θεωρεί την μία και μοναδική αλήθεια. Με αυτή τη λογική, υπάρχουν τόσες αλήθειες όσοι υπάρχουν άνθρωποι. Άρα ποιού ανθρώπου η άποψη είναι η αληθινή;
Οι απόψεις πρέπει να γίνονται σεβαστές σε κάθε συνθήκη, με την προϋπόθεση ότι ο έχων άποψη είναι διατεθειμένος να την αναιρέσει, αν ο συνομιλητής του γνωρίζει πραγματικά για το αντικείμενο συζήτησης, ή έστω αν γνωρίζει κάτι παραπάνω. Όταν έχεις άποψη και εμμένεις σε αυτή, διαγράφεσαι από την εξίσωση της κάθε συζήτησης και αυτοαναιρείσαι.
Διαφορές «γνώσης» και «άποψης»
Άλλωστε η γνώση δεν είναι κάτι που είδες, άκουσες, διάβασες και πίστεψες (γιατί μέχρι εκεί πήγε το μυαλό σου). Γνώση είναι κάτι που δημιούργησες με λογική συνεπαγωγή (όχι κάτι που σου φαίνεται αληθινό). Είναι το άθροισμα όλων των απόψεων πάνω σε ένα ζήτημα, κριτική της κάθε μίας, διαγραφή των αναληθών, κριτική των εναπομείναντων και εφαρμογή λογικών κανόνων (ανήκουν στον κλάδο της Λογικής στην επιστήμη της Φιλοσοφίας).
Όλα αυτά δεν μπορούν να συμβούν αν δεν υπάρχει επαρκές υπόβαθρο πάνω στο εκάστοτε αντικείμενο. Και το υπόβαθρο δεν έρχεται με ένα διαπιστευτήριο, και σίγουρα δεν περιορίζεται μόνο στους τέσσερις τοίχους ενός πανεπιστημιακού αμφιθεάτρου. Η γνώση προκείπτει από την χρόνια εμπειρία και τριβή με το εκάστοτε αντικείμενο.
Χρησιμότητα της «άποψης»
Ο λόγος που είναι παιδαγωγικά απαραίτητο να ωθούμε τα παιδιά από τις πολύ μικρές ηλικίες να έχουν άποψη και να την εκφράζουν (πέρα από την αυτοπεποίθηση που καλλιεργούν τοιουτοτρόπως), δεν είναι γιατί η άποψη είναι ο σκοπός της ζωής και άπαξ την αποκτήσουμε έχουμε ολοκληρώσει το χρέος μας.
Ο λόγος που είναι σημαντικό να έχουμε άποψη και να την εκφράζουμε, είναι γιατί μόνο έτσι δημιουργείται το κατάλληλο περιβάλλον στο οποίο, μέσω συζήτησης και ανοιχτού μυαλού, μπορεί να μάθουμε κάτι. Κάποιος μπορεί να βρεθεί ανά πάσα στιγμή ο οποίος να γνωρίζει κάτι, το οποίο μπορεί να μας μεταλαμπαδεύσει. Ανά πάσα στιγμή μπορεί κάποιος να μας διορθώσει, να μας μεταδώσει μια γνώση που ίσως μας έπαιρνε χρόνια να ανακαλύψουμε μόνοι μας, αν την ανακαλύπταμε ποτέ.
Τί όμως είναι «η αλήθεια»;
Και βέβαια το ερώτημα είναι: πώς μπορούμε να είμαστε σίγουροι ότι κάτι είναι αντικειμενικά αληθές (γνώση) και δεν βρισκόμαστε σε αληθοφανή πλάνη λόγω άλλων συνθηκών; Αυτό το ερώτημα δεν έχει απαντηθεί από αρχαιοτάτων χρόνων. Σίγουρα πολλοί ισχυρίζονται ότι έχουν την μία και μοναδική γνώση. Το θέμα είναι: θα τους πιστέψεις χωρίς δεύτερη σκέψη; Πώς γίνεται να υποστηρίζονται συνεχώς τόσα πολλά και τόσο διαφορετικά πράγματα πάνω σε ένα ζήτημα, με τους υποστηρικτές να αυτοαποκαλούνται γνώστες; Ποιός λέει αλήθεια και ποιόν θα ακολουθήσεις;
Κανέναν δεν θα ακολουθήσεις. Θα προσπαθήσεις να μάθεις μόνος σου. Αν για κάποιο λόγο δεν μπορείς, ή δεν έχεις τα απαραίτητα εργαλεία ή προσβάσεις για να αποκτήσεις πραγματική γνώση, μπορείς να κάνεις ένα βήμα πίσω και να αποδεχτείς την άγνοιά σου. Δεν είναι κακό να μην γνωρίζεις. Κακό, έως και επικίνδυνο, είναι να μην γνωρίζεις και να παριστάνεις ότι γνωρίζεις γιατί δεν μπορείς να αποδεχτείς την άγνοιά σου.
Τί μπορείς να κάνεις εσύ;
Αν σε ρωτήσουν ποτέ «τί πιστεύεις για αυτό το ζήτημα;» και πεις «δεν έχω τα απαραίτητα στοιχεία για να γνωρίζω» έχεις λύσει ένα μικρό αλλά εξαιρετικά σημαντικό μέρος του προβλήματος (και σου αξίζουν συγχαρητήρια). Αν όλοι οι άνθρωποι παραδέχονταν την μερική ή ολική άγνοιά τους και δεν προσπαθούσαν να στηρίξουν κάτι απλά για να φαίνεται ότι κάτι γνωρίζουν, ο κόσμος θα ήταν καλύτερος.
Επομένως, ...
1. Δεν είναι κακό να έχεις άποψη, αλλά δεν είναι αρκετό.
2. Όλοι μπορούν να έχουν άποψη -και οι σχετικοί και οι άσχετοι- κάτι που από μόνο του κάνει τις απόψεις επισφαλείς.
3. Όσο περισσότερο ισχυρίζεσαι ότι γνωρίζεις, τόσο αποδεικνύεις ότι δεν γνωρίζεις. Όσοι γνωρίζουν σιωπούν, και αποκαλύπτουν στη γνώση μόνο σε όσους είναι έτοιμοι να αλλάξουν, σε όσους αγαπούν την αλήθεια και έχουν απεκδυθεί τον εγωισμό και την φιλαυτία.
4. Πρέπει να έχουμε άποψη, μόνο εφόσον είμαστε διατεθειμένοι να την αναθεωρούμε με κάθε νέο στοιχείο που μαθαίνουμε, αφού πρώτα το κρίνουμε απαλλαγμένοι από προκαταλήψεις, πρόσωπα, κινήματα, πλευρές κ.ο.κ.
5. Η γνώση απαιτεί την ανάληψη ευθύνης: έχεις γνώση για κάτι μόνο αν αναλαμβάνεις την ευθύνη για αυτό. Και τι σημαίνει «ανάληψη ευθύνης»; Σημαίνει, τουλάχιστον σε ένα πρώτο επίπεδο, να μπορέσεις να πεις «έφταιξα», «έκανα λάθος», «είχες δίκιο», «δεν έρπεπε να επιμείνω», όταν αποδειχθείς λάθος.
6. Δεν είναι κακό να παραδέχεσαι ότι βρίσκεσαι σε άγνοια (δηλαδή να αποδεικνύεις ότι είσαι άνθρωπος).
7. Η ζωή δεν είναι ούτε παιχνίδι, ούτε πόλεμος, ούτε εκλογές. Δεν χρειάζεται να παίρνεις το μέρος κανενός, ούτε να τον στηρίζεις λες και θες να είσαι με την «ομάδα που κέρδισε».
8. Η συλλογικότητα είναι υπερεκτιμημένη. Μπορεί ο καθένας μας να κάθεται στην άγνοιά του και να μην ενοχλεί ούτε ενοχλείται από κανέναν. Αν θέλει μπορεί να προσπαθεί να φτάσει στην γνώση, και αν δεν θέλει μπορεί να μείνει στην άγνοιά του. Κανένα πρόβλημα, αρκεί να μην συμπαρασύρει κανέναν.
9. Μην παίρνεις κανέναν με το μέρος σου. Αυτό που θεωρείς γνώση και υποστηρίζεις τόσο ένθερμα, μπορεί να αποδομηθεί ανά πάσα στιγμή. Είναι άδικο να πάρεις στον λαιμό σου το οτιδήποτε και τον οποιονδήποτε. Πράξε για τον εαυτό σου και για κανέναν άλλο. Ο καθένας έχει την ευθύνη για τον εαυτό του, ποιός είσαι εσύ που θα του επιβάλλεις την γνώση σου, είτε είναι πλάνη είτε είναι αληθινή;
10. Όταν όλοι έχουν μια άποψη, είναι καλά με αυτό, και στο τέλος της συζήτησης όλοι εξακολουθούν να νομίζουν πως έχουν δίκιο και είναι χαρούμενοι, δημοκρατικοί κι ευτυχισμένοι, αυτό είναι ηαποσάθρωση. Αν μετά από κάθε συζήτηση δεν έχει γεννηθεί σε όλους κάποιος προβληματισμός πάνω στην ακεραιότητα της άποψής τους, η συζήτηση ήταν μάταιη, άσκοπη και ανόητη.
Μιαν αλήθεια
Εγωισμός, προκατάληψη, προπαγάνδα, δυστοπία, διχόνοια, ματαιοδοξία, σκοπιμότητα, ανευθυνότητα, μοιρολατρεία, ολοκληρωτισμός, κομπορρημοσύνη, είναι μερικά από αυτά που καταπίνεις αμάσητα με λίγα ξεροκόμματα ελευθερίας και ελπίδας. Όλα αυτά επειδή σου δόθηκε ένα βήμα που είχες τόση ανάγκη να ανέβεις.
Και σε τελική ανάλυση, άποψη έχει αυτός που τα βλέπει τέσσερα, και έχει δίκιο. Άποψη έχει και αυτός που τα βλέπει τρία, και αυτός δίκιο έχει. Γνώση όμως έχει αυτός που ξέρει ότι τα ξυλαράκια είναι μια απάτη που κάνει τους μεν να τα βλέπουν τέσσερα, και τους άλλους τρία.
Αν ενοχλήθηκες με κάτι απ' όλα αυτά, είσαι μέρος του προβλήματος. Αν όχι, ο κόσμος βασίζεται πάνω σου.
Το ιστολόγιο αποσκοπεί στη προβολή άρθρων όχι μόνο για την ενημέρωση και τον σχολιασμό επιστημονικών θεμάτων, αλλά και για τον προβληματισμό πάνω σε καίρια ζητήματα της ανθρώπινης υπόστασης και την παροχή εναλλακτικών τρόπων σκέψης. Σκοπός είναι πάντα η εμβάθυνση και η εσωτερική αναζήτηση, όχι απαραίτητα η εύρεση μιας καθολικής απάντησης σε κάθε ζήτημα.
