Αναρτήσεις

Εμφάνιση αναρτήσεων με την ετικέτα ΑΡΧΑΙΟΣ ΚΟΣΜΟΣ

Η προ-επιστημονική ελληνική αντίληψη για τον κόσμο (ψυχή, σχήμα της γης)

Εικόνα
Οι  πρόδρομοι της φιλοσοφικής κοσμογονίας.  Ομηρικές και Ησιόδειες αντιλήψεις για το κοσμολογικό είδωλο & εμβόλιμα σχόλια.  Μέρος I. (χρόνος ανάγνωσης: 7 λεπτά) Οι πραγματικά ορθολογικές προσπάθειες εξήγησης της αρχής των πάντων ή γέννησης του κόσμου βρίσκουν  αδιαμφισβήτητα  την έναρξή τους στον Θαλή τον Μιλήσιο  (640 ή 624 π.Χ. - 546 π.Χ.)  και τους λοιπούς Ίωνες φιλοσόφους ( ριζώματα πάντων ). Όπως είναι λογικό, οι ιδέες περί αρχής του κόσμου από ένα μόνο στοιχείο δεν εμφανίστηκαν ως κεραυνός εν αιθρία · αντίθετα βασίζονται σε πρωιμότερες μυθολογικές αντιλήψεις σχετικά με το είδωλο του κόσμου (του άνω και κάτω κόσμου) το οποίο είχε συγκεκριμένη τοπολογία και είχε βασιστεί σε ιδέες και δοξασίες άλλων πολιτισμών (συγκριτική μυθολογία, βλ. συνέχεια). Θα μπορούσε κανείς να υποστηρίξει πως για ακόμα μια φορά, η ώθηση για ορθολογική και επιστημονική αντιμετώπιση ενός καθ' όλα αντικειμενικού θέματος δόθηκε από εναύσματα που ουδεμία σχέση έχουν με τη λογική και την επιστήμη, διαδικα

Οβιδίου ‘Μεταμορφώσεις’ Απόλλων και Δάφνη (Θ. Παπαγγελής)

Εικόνα
Το παρακάτω χωρίο προέρχεται από το έπος Μεταμορφώσεις του Ρωμαίου ποιητή Οβιδίου και αφηγείται την ιστορία του Απόλλωνα και της Δάφνης. Κατά πόσο δικαιολογεί το απόσπασμα αυτό την κρίση του Θ. Παπαγγελή ότι η ποίηση του Οβιδίου είναι ένας ‘συνδυασμός χαριτωμένης ειρωνείας, άνετου «καλαμπουριού», τρυφερότητας και πάθους’; «Στάσου» ικέτευε ο Απόλλωνας. Εκείνη το έβαλε στα πόδια, άφηκε πίσω τον θεό - και του θεού ανώφελα τα λόγια. Ξοπίσω εκείνος έτρεξε. «Δάφνη, σταμάτα, σ᾽ αγαπώ - κι εξάλλου δεν είμαι ο οποιοσδήποτε: είμαι ο γιος του Δία του μεγάλου. Είμαι προφήτης, ξέρω τα μελλούμενα, ξέρω τα περασμένα· υπόψιν είμαι και γιατρός - κι ας μην μπορώ να γιατρευτώ από σένα.» Του κάκου· δεν τον άκουγε. Σαν άνεμος ξεχύθηκε στα όρη, ανέμιζαν στις αύρες τα μαλλιά και φάνταζε πιο όμορφη η κόρη. Το παρόν απόσπασμα από τις  Μεταμορφώσεις  του Οβιδίου αποτελεί ένα χαρακτηριστικό δείγμα γραφής του συγκεκριμένου ποιητή, κατά τον τρόπο συμπλοκής του παιγνιώδους ύφους με το ερωτικό περιε

Προϊστορική και ελληνική αστρονομία: η Ιστορία της Αστρονομίας | Μέρος 1ο

Εικόνα
από το Physics4u Μέρος 2ο   - Μέρος 3ο - Μέρος 4ο Η ιστορία της Αστρονομίας είναι συνυφασμένη σχεδόν με την πορεία του ανθρώπου πάνω στη Γη. Με τα πρώτα του βήματα πάνω στη Γη ο άνθρωπος έστρεψε το βλέμμα του στον έναστρο ουρανό γεμάτος δέος κι ερωτήματα. Η ανατολή και η δύση του Ηλίου, οι φάσεις της Σελήνης, η εναλλαγή των εποχών, η κίνηση των άλλων πλανητών στον ουρανό, η εμφάνιση των κομητών και το συγκλονιστικό φαινόμενο των εκλείψεων, ήταν τα πρώτα ερεθίσματα για ν' αρχίσει τη συστηματική παρακολούθηση των ουρανίων σωμάτων. Τα σημερινά τηλεσκόπια προσφέρουν λεπτομερείς εικόνες των μακρινών γαλαξιών. Σαν παράδειγμα ο μεγάλος σπειροειδής γαλαξίας  NGC1232, που απέχει 100.000.000 έτη φωτός από μας και έχει μήκος 200.000 έτη φωτός. Ως επιστήμη, η Αστρονομία ξεκίνησε απλά, όπως όλες οι επιστήμες, με παρατηρήσεις που είχαν σκοπό τον προσδιορισμό των θέσεων και των κινήσεων των ουρανίων σωμάτων. Έτσι στην αρχή αναπτύσσεται η Αστρονομία Θέσεως των ουρανίων αντικειμένων και μετά η Μαθ

Εμπεδοκλής ο Ακραγαντινός: κοσμογονία, φυσιολογία, θεολογία, πεπρωμένο

Εικόνα
από το Αρχαίων Τόπος Ο Εμπεδοκλής γεννήθηκε στον Ακράγαντα, μια από τις ωραιότερες πόλεις της Μεγάλης Ελλάδας, το 490 π.Χ. Θα πρέπει να ήρθε σε επαφή τόσο με τους Πυθαγόρειους όσο και με τον ηρακλειτισμό, ρεύματα με ζωηρή απήχηση στη Σικελία· θα πρέπει επίσης να συνάντησε τον Παρμενίδη και τον Αισχύλο. Παράλληλα όμως με αυτά τα φιλοσοφικά ρεύματα που γνώ­ρισε ο Εμπεδοκλής, οφείλουμε ιδιαίτερη μνεία στα μυστικιστικά ρεύματα και ιδιαίτερα στη λατρεία του Διόνυσου. Τη λατρεία αυτή καλλιεργούσαν κυρίως ορισμένοι πλάνητες μυστικιστές, που εξόρκιζαν αρρώστους, μιλούσαν με χρησμούς και συνέτασσαν Καθαρμούς. Οι παραδόσεις αυτές παρείχαν ενδεχομένως στον Εμπεδοκλή τα στοιχεία για τη διάπλαση του προσώπου με το οποίο μας εμφανίζεται μέσα στα έργα του: προφήτης και θαυματουργός. ◇◇◇ Διαβάστε ακόμα:  Εμπεδοκλής ο Ακραγαντινός: η μυστική υπερδύναμη, η ευεργεσία στον Σελινούντα, το τέλος, ο θρύλος και Εμπεδοκλής ο Ακραγαντινός: Σφαίρος, Φιλότης, Νείκος,  τέσσερις ρίζες (ριζώματα πάντων) ◇◇◇ I. Kοσμ

Εμπεδοκλής ο Ακραγαντινός: Σφαίρος, Φιλότης, Νείκος, τέσσερις ρίζες (ριζώματα πάντων)

Εικόνα
από το Αρχαίων Τόπος Ο Εμπεδοκλής γεννήθηκε στον Ακράγαντα, μια από τις ωραιότερες πόλεις της Μεγάλης Ελλάδας, το 490 π.Χ. Θα πρέπει να ήρθε σε επαφή τόσο με τους Πυθαγόρειους όσο και με τον ηρακλειτισμό, ρεύματα με ζωηρή απήχηση στη Σικελία· θα πρέπει επίσης να συνάντησε τον Παρμενίδη και τον Αισχύλο. Παράλληλα όμως με αυτά τα φιλοσοφικά ρεύματα που γνώ­ρισε ο Εμπεδοκλής, οφείλουμε ιδιαίτερη μνεία στα μυστικιστικά ρεύματα και ιδιαίτερα στη λατρεία του Διόνυσου. Τη λατρεία αυτή καλλιεργούσαν κυρίως ορισμένοι πλάνητες μυστικιστές, που εξόρκιζαν αρρώστους, μιλούσαν με χρησμούς και συνέτασσαν Καθαρμούς. Οι παραδόσεις αυτές παρείχαν ενδεχομένως στον Εμπεδοκλή τα στοιχεία για τη διάπλαση του προσώπου με το οποίο μας εμφανίζεται μέσα στα έργα του: προφήτης και θαυματουργός. Διαβάστε ακόμα:  Εμπεδοκλής ο Ακραγαντινός: η μυστική υπερδύναμη, η ευεργεσία στον Σελινούντα, το τέλος, ο θρύλος Διαθέτουμε τους τίτλους δύο έργων του Εμπεδοκλή, τίτλους που ενδεχομένως οφείλουμε σε μεταγενέστερους του φ