Από την (παρ)ετυμολογία στη Γλωσσολογία: όρια, δυνατότητες και παρερμηνείες της ετυμολογικής σκέψης (χρόνος ανάγνωσης: 20 λεπτά) ❃❃❃ Στην παρούσα ανάρτηση παρατίθεται αυτούσιο ένα κείμενο ετυμολογικού ενδιαφέροντος (Μέρος I), ακολουθούμενο από μια κριτική αποσαφήνιση των βασικών του θέσεων με βάση τα δεδομένα και τη μεθοδολογία της σύγχρονης γλωσσολογίας (Μέρος II). Στόχος δεν είναι η απόρριψη ή η απαξίωση του πρώτου κειμένου, αλλά περισσότερο η ανάδειξη των ορίων ανάμεσα στην ερμηνευτική προσέγγιση και τη γλωσσολογική τεκμηρίωση , μέσα από μια νηφάλια και καλόπιστη κριτική. Μέρος I Αυτούσια παράθεση άρθρου, δημοσιευμένου σε ελληνική ιστοσελίδα. Από το AgrinioVoice . Του Παντολέοντος Φλωρόπουλου Το παρακάτω άρθρο αποτελεί συρραφή αποσπασμάτων παλαιότερων άρθρων, η χημική ένωση των οποίων δίνει μια νέα και ακόμα πιο ενδιαφέρουσα διάσταση. Θ’ αποδείξουμε ότι: Οι λέξεις «Έλλην» και «άνθρωπος» έχουν αρχετυπικά την ίδια ακριβώς σημασία. Θ’ αποδείξουμε επίσης ότι οι φέροντες τις ιδιότη...

Μία εισαγωγή στην ιστορικοσυγκριτική γλωσσολογία (χρόνος ανάγνωσης: 7 λεπτά) ❃❃❃ Είναι η Ελληνική Γλώσσα, μητέρα όλων των γλωσσών; Σύντομα και περιεκτικά: όχι. Λόγοι ύπαρξης παραφιλολογίας Για τους γνώστες και τις γνώστριες του  αντικειμένου αυτό είναι κάτι δεδομένο, ωστόσο υπάρχουν ακόμα πολλοί που το στηρίζουν ένθερμα και ποικιλότροπα. Επηρεασμένοι από τα σύγχρονα κοινωνικά δρώμενα και τις ιστορικές ανακρίβειες, και παραπληροφορημένοι από διάφορες  ιστοσελίδες με αμιγώς εθνοκεντρικό προσανατολισμό,  αμφιβόλου ποιότητας,  όχι μόνο δεν γνωρίζουν την αλήθεια, αλλά αναπαράγουν αναπόδεικτους ισχυρισμούς, για να στηρίξουν  την ανωτερότητα της ελληνικής γλώσσας και του ελληνικού Έθνους γενικότερα. Συνειδητά ή ασυνείδητα επηρεάζουν και άλλους, κατά βάση νεαρούς μαθητές και μαθήτριες, με αποτέλεσμα να ανακυκλώνεται μια παραφιλολογία που στερείται επιστημονικής βάσης. Για αυτόν τον λόγο κρίνεται άμεση ανάγκη να διευκρινιστούν οι βασικές τουλάχιστον πτυχές του ζητήμα...

Μύθοι και αλήθειες για την ελληνική γλώσσα  (χρόνος ανάγνωσης: 4 λεπτά) ❃❃❃ Σε προηγούμενο  άρθρο  αναλύσαμε τους λόγους για τους οποίους η Ελληνική γλώσσα δεν είναι ούτε θα μπορούσε ποτέ να ήταν “μητέρα όλων των γλωσσών”, με το βασικό επιχείρημα οτι τόσο τα Ελληνικά όσο και άλλες 12 το λιγότερο ομάδες γλωσσών/γλώσσες προέρχονται εξ ίσου από μία κοινή γλωσσική (όχι εθνική!) αφετηρία, την πρωτο-Ινδοευρωπαϊκή, σύμφωνα με την Ινδοευρωπαϊκή θεωρία.  Επί του παρόντος θα γίνει μια σύντομη απόπειρα αναίρεσης κάποιων αβάσιμων εικασιών και θέσεων σε μια προσπάθεια εξυγίανσης της σκόπιμης εθνικής παραφιλολογίας, με διευκρινίσεις τόσο σε όρους, όσο και σε έννοιες. Σκοπός δεν είναι η κατά μέτωπο αντιπαράθεση και ρήξη μεταξύ των αντιμαχόμενων θέσεων, αλλά ο εξορθολογισμός των απόψεων που πλήθος ανθρώπων υιοθετούν, όχι απαραίτητα με δόλο, αλλά από άγνοια της ιστορικής/γλωσσικής πραγματικότητας. “αφού η ελληνική γλώσσα έχει δώσει τόσες χιλιάδες λέξεις σε τόσ...

της Μαίρης Βηλαρά Σύμφωνα με τον Γερμανό φιλόλογο -και γλωσσολόγο- George Curtius  (1820-1885), η λέξη Όλυμπος   προέρχεται από τη ρίζα  -λαμπ-  και ερμηνεύεται σαν ο ολολαμπής, ο ολόλαμπρος ή ο ολόλευκος . Έτσι, οι Ολύμπιοι θεοί είναι οι  «Λαμπεροί ή Λάμποντες θεοί». Image from Google Δίας ή Ζευς:   Το όνομα του Δία [ή με μια μικρή παραλλαγή του πρώτου γράμματος ( Δ ίας -  Β ίας)], είναι ένα από τα κατ’ εξοχήν ονόματα δύναμης, δηλαδή παραπέμπει στη  δύναμη (βία)  και την  εξουσία  του μεγάλου θεού. Μερικοί ετυμολογούν το όνομά του σε σχέση με τη  ζωή  (~Ζευς), δηλαδή  «ζωοδότης» ,   λόγω του ότι είναι ο γεννήτορας των θεών και των ανθρώπων ή από το αρχαιοελληνικό ρήμα  «ζεύγνυμι»  (= βάζω κάτω από το ζυγό, υποτάσσω, συνδέω, ενώνω), επειδή ο Δίας, μετά την κατατρόπωση του πατέρα του, του Κρόνου, ανέλαβε να ενώσει ξανά τον κόσμο και να τον υποτάξει στη δική του κοσμική εξουσία. Ή...

Στον δαιδαλώδη και μακροβιότατο κόσμο της Κλασικής Φιλολογίας , δίνεται πολλές φορές η εντύπωση πως η αυθεντία των παλαιότερων εκδόσεων καθιστά περιττή κάθε επόμενη απόπειρα επανεξέτασης των δεδομένων.  (χρόνος ανάγνωσης: 5 λεπτά) ❃❃❃ Συχνά δε, οποιαδήποτε προσπάθεια αναθεώρησης της παραδεδομένης γνώσης  αντιμετωπίζεται, στην καλύτερη περίπτωση, με επιφύλαξη. Η επιφύλαξη αυτή είναι, ως έναν βαθμό, κατανοητή: πόσο εύκολο είναι να αναθεωρήσουμε απόψεις για ένα κείμενο (από το  κεί μαι , «βρίσκομαι τοποθετημένο»· και άρα κάτι που μοιάζει να στερείται μεταβολής), τη στιγμή που γενιές ερευνητών έχουν αφιερώσει τη ζωή τους στην ανάλυση και την κριτική του;  Κι όμως, εμφανίζεται κάποτε, σχεδόν νομοτελειακά, μια εργασία που κατορθώνει να ταράξει τα νερά αυτού του φαινομενικά μόνο στατικού πεδίου, αναδεικνύοντας υποδειγματικά πως τα δεδομένα όχι μόνο ανατρέπονται, αλλά και επιβάλλεται ενίοτε να αναθεωρηθούν ριζικά. Από το εξώφυλλο του βιβλίου | Papachrysostomou, A. (2026). Ep...

Η Philomαtheia αναλαμβάνει την επιμέλεια κειμένων όλων των κειμενικών ειδών, όλων των αναγκών, επιπέδων ύφους και παραληπτ(ρι)ών.  Περισσότερα στο  www.onlinephilologist.com Εικόνα από το Pixabay Κείμενο νοείται από τη γλωσσολογική κοινότητα ως «κάθε ενότητα λόγου (προφορικού ή γραπτού) που επιτελεί μια συγκεκριμένη επικοινωνιακή λειτουργία σε ένα πλαίσιο συμφραζομένων» .¹  Γνωρίζοντας αυτό, και λαμβάνοντας υπόψη τις αλλαγές στον τρόπο επικοινωνίας των τελευταίων ετών, καταλαβαίνουμε πόσο μεγάλη είναι πλέον η ανάγκη τα κείμενα που διαχειριζόμαστε στην καθημερινότητά μας να χαρακτηρίζονται από μεστότητα, συντομία, αμεσότητα και αρτιότητα, πάντα με γνώμονα την σαφήνεια και την κατανόηση . Για αυτούς τους λόγους, και επειδή ο τρόπος με τον οποίο εκφέρεται ένα μήνυμα είναι εξίσου σημαντικός με το περιεχόμενό του για την ολοκληρωμένη και επιτυχή αποπεράτωση της κάθε διεργασίας, η Philomαtheia αναλαμβάνει την επιμέλεια κειμένων όλων των κειμενικών ειδών .  Είδη Κειμένων Β...

άποψη   θηλυκό  η  εικόνα   ενός τοπίου όπως φαίνεται από ένα συγκεκριμένο σημείο, συνήθως κάπου ψηλά η  οπτική γωνία   από την οποία βλέπει κάποιος ένα πράγμα, μια υπόθεση, ένα ζήτημα η  γνώμη   που έχει κάποιος για κάτι [Βικιλεξικό] άποψη  1  η [ápopsi]  Ο33   :   1. ο τρόπος με τον οποίο αντιλαμβάνεται, κρίνει και αντιμετωπίζει κάποιος ένα γεγονός, μια κατάσταση, ένα φαινόμενο, η γνώμη που έχει σχετικά με αυτά:  Εκφράζω την προσωπική μου  ~ . Έχω την  ~  ότι …  Kατά την άποψή μου δεν έχεις δίκιο. (Δεν) έχω  ~  γι΄ αυτό το θέμα. Aυτό είναι άποψή σου, εγώ όμως διαφωνώ. Yπάρχει διάσταση απόψεων ανάμεσα στα μέλη της επιτροπής. Συμφωνώ με τις πολιτικές / επιστημονικές / αισθητικές του απόψεις.  ΦΡ  μετακινώ* κπ. από τις απόψεις του.   2.  καθεμιά από τις μορφές με τις οποίες εμφανίζεται ή εκδηλώνεται κτ.· πλευρά 5α :  Εξετάζω ένα ζήτημα από νομική  ~  / απ...

από το Αρχαίων Τόπος Ο Εμπεδοκλής γεννήθηκε στον Ακράγαντα, μια από τις ωραιότερες πόλεις της Μεγάλης Ελλάδας, το 490 π.Χ. Θα πρέπει να ήρθε σε επαφή τόσο με τους Πυθαγόρειους όσο και με τον ηρακλειτισμό, ρεύματα με ζωηρή απήχηση στη Σικελία· θα πρέπει επίσης να συνάντησε τον Παρμενίδη και τον Αισχύλο. Παράλληλα όμως με αυτά τα φιλοσοφικά ρεύματα που γνώ­ρισε ο Εμπεδοκλής, οφείλουμε ιδιαίτερη μνεία στα μυστικιστικά ρεύματα και ιδιαίτερα στη λατρεία του Διόνυσου. Τη λατρεία αυτή καλλιεργούσαν κυρίως ορισμένοι πλάνητες μυστικιστές, που εξόρκιζαν αρρώστους, μιλούσαν με χρησμούς και συνέτασσαν Καθαρμούς. Οι παραδόσεις αυτές παρείχαν ενδεχομένως στον Εμπεδοκλή τα στοιχεία για τη διάπλαση του προσώπου με το οποίο μας εμφανίζεται μέσα στα έργα του: προφήτης και θαυματουργός. Μάγος, αυτός, μεταξύ θνητών, απευθύνεται στους συμπολίτες του, στην αρχή των δικών του Καθαρμών, με τον εξής τρόπο: …Αθάνατος εγώ κι όμοιος θεός πλανιέμαι, κι όχι θνητός, ανάμεσα σε σας και τιμημένος περιζωσμένος με ταινί...